<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;">
<div><span style="color: #000000;">16 НАЙДАН</span></div>
</div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;">
<div><span style="color: #000000;">Ялж төгс нөгчсөн бурхан багшийн зарлигаар гаслангаас нөгчилгүйгээр амьтны тусад Ялгуусны (Бурханы) шашныг барин дэлгэрүүлэн зохиогч их батад агч 16 архадын тухай өчүүхэн ч атугай өгүүлэх нь.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Галсанжамц гэгээн бээр:</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Бурханы хувилгаант хутагтан архадын чуулган,</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Булт амьтны тусад шашныг тэтгэн зохиогч,</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Бодитой чухаг дээд гурав болсон 16 архад бээр</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Бурханы шашин өнөд удаан оршихуйг адистидлэ&rdquo;</span></div>
<div><span style="color: #000000;">хэмээн зарлигласан мэт тоолшгүй олон галавын өмнө үнэхээр туулсан бурханы хутгийг олсон боловч амьтны тусын тулд нигүүлсэх бодь сэтгэлийн эрхээр бидний ганц итгэл Бурхан багшийн үед хутагт Ширвак (Нянтой)-ын дүрээр залран амьтны тусын тулд үргэлжид шашныг тэтгэх тангараг тавьсан бөгөөд мөн чанар нь чухаг дээд бурхан, тэвчил онолын эрдэм нь чухаг дээд ном, ахуй орших нь чухаг дээд ариун хуврага болон цогцолсон 16 архадын үйлс адистэдээр он цаг бүхэнд шашин дэлгэр оршдог ажээ.</span></div>
</div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;">
<div><span style="color: #000000;">1. ЯНЛАГЖҮН (Angaja)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Янлагжүн нь хоёр мутартаа бойпор болон ширвүүр барьсан бөгөөд 1300 архадаар хүрээлүүлэн Дэсэ хэмээх цаст ууланд оршин амьтны тусыг зохиодог. Нисваанист муу сэтгэлийг амирлуулан, 3 сургаалийн гишүүд доройтолгүй гардаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">2. МАПАМБА (Ajita)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Мапамба нь хоёр мутраа тэгш агуулаад 100 Архадыг хүрээлүүлж, Дансрон уулнаа оршин амьтны тусыг зохиодог. Дияаны хорлолт дайсан болдог живэх, догшрох, алгасрах сэтгэлийг арилган, амирлахуйн ахуй, үлэмж үзлийн онолыг дэлгэрүүлдэг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">3. НАГНАНАЙ (Vanavasin)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батад агч Нагнанай нь баруун мутраараа заналгын дохио үзүүлэн, зүүн мутартаа ширвүүл бариад ломадүнбийн уулын агуйд 1400 архадаар хүрээлүүлэн сууж амьтны тусыг зохиодог. Гадна, дотны аюул хөнөөл бүгдээс аврана.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">4. ДҮЙДАН (Kalika)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Дүйдан нь хоёр мутартаа чихний гархи барин 1100 архадаар хүрээлүүлээд Замбутивын Санлигийн оронд амьтны тусыг бүтээн оршдог. Асрал, энэрэл, бодь сэтгэл төрүүлэн агуу их бодьсадвын явдалд оруулна.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">5. ДОРЖ МОЙВҮ (Vajriputra)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Дорж Мойвү нь мөн заналгын дохио болон шивүүр барин нэг мянган архадаар хүрээлүүлэн Сингалын оронд заларч амьтны тусыг зохиодог байна. Үл зохилдох хорлол бүхнээс гэтэлгэн их хөлгөнд магадтай оруулдаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">6. САНБУ (Bhadra)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Санбу нь баруун мутраар ном номлох байдал, зүүн мутраар тэгш агуулах байдлыг үзүүлж 1200 архадаар хүрээлүүлж Ямүний оронд оршин амьтны тусыг бүтээдэг. Орчлонд шунах тачаалыг буцаагаад, үнэн зам мөрд магадтай оруулдаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">7. СЭРВЭҮ (Kanakavatsa)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Сэрвэү нь эрдэнийн цалам мутартаан бариад 500 их архадаар хүрээлүүлэн Хачийн оронд оршиж амьтны тусыг бүтээдэг. Нийт болон дээдийн шид бүтээл аль хүссэнийг хайрладаг байна.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">8. ВАРАДУЗА СЭРЖАН (Kanaka Bhanadvaja)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Барадуза нь хоёр мутраа тэгш агуулан 700 архадаар хүрээлүүлж Баруун Баланжод тивд залраад амьтны тусыг зохионо. Бие, сэтгэлийн энэлэл бүхнийг амирлуулан бодьсадвын зам мөрд байгуулдаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">9. БАГУЛА(Bakula)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Багула нь хоёр мутраараа үхэр хулгана бариад есөн зуун архадаар хүрээлүүлэн хойд муу дуут тивд амьтны тусад оршин байдаг болой. Цаг бусын үхэл, өлсөж ундаасах, барагдан хоосрох тэргүүтэн гадна дотны хорлол хөнөөлийг амирлуулдаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">10. ДАЖАНЗИН (Rahula)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Дажанзин нь эрдэнийн титэм бариад мянга нэг зуун архадаар хүрээлүүлэн Бриянгүй тивд амьтны тусыг зохион оршдог. Сансар, нирвааны аюулаас аврана.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">11. ЛАМПРАНДАН (Cudapanthaka)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Лампрандан нь хоёр мутраа тэгш агуулаад мянга зургаан зуун архадаар хүрээлүүлж, Жагод пүнбойн ууланд амьтны тусын тухайд оршин буй. Хязгааргүй амьтанд сайн мөрийг увьдаслахад батач агч бүгдийн дотроос үлэмж гайхамшигтай учраас номыг өгүүлэгч нар машид дээдлэж сайшаадаг.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">12. ВАРАДУЗА СОДНЁМЛЭН (Pindola Bharadvaja)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Варадуза Соднёмлэн нь баруун мутраар боть ном, зүүн мутраар бадар аяга бариад мянган архадаар хүрээлүүлэн зүүн Үлэмж биет тивд амьтны тусыг зохион оршдог. Үл мэдэх мунхагийн харанхуйг арилгаад гурван суртгаалын онолыг сэтгэлийн үндсэнд төрүүлэн чадна.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">13. ЛАМЧЭНДАН (Mahapanthaka)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Ламчэндан баруун мутраар ном номлох дохио үзүүлж, зүүн мутраар боть бариад есөн зуун архадаар хүрээлүүлэн гучин гурван тэнгэрийн оронд амьтны тусад оршмой. Гурван аймаг савын уг утганд оюун үл торох самбааг хайрлана.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">14 . ЛҮЙДЭ (Nagasena)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч лүйдэ нь баруун мутраар хумх , зүүн мутраар дулдуй бариад мянга хоёр зуун архадаар хүрээлүүлэн Ой-Ян ууланд амьтны тусыг зохион оршдог. Амьтан бүхнийг мунхагийн нойрноос сэрээж, хүссэн бүхнийг хайрлан соёрхдог.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">15 . ВЭДЖЭД (Gopaka)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батач агч Вэджэд нь хоёр мутраараа боть ном бариад мянга дөрвөн зуун архадаар хүрээлүүлэн Бихүла уулнаа амьтны тусыг зохион оршмой. Амьтанд гурван хөлгөний мөрийг үзүүлэн бурханы шашныг арван зүгт дэлгэрүүлнэ.</span></div>
<div><span style="color: #000000;">16 . МИЧЭДБА (Abheda)</span></div>
<div><span style="color: #000000;">Батаг агч Мичэдба нь хоёр мутраар бодь суварга барин мянган архадаар хүрээлүүлж, цаст уулнаа амьтны тусыг зохиосоор оршдог. Амьтан бүхнийг боловсруулан гэтэлгэх мөрт байгуулмой.</span></div>
<div><span style="color: #000000;"></span></div>
<div><span style="color: #000000;">Энэхүү 16 найдангийн тахилга хурлыг Эрдэнэ Зуу хийд сар болгоны шинийн 14-нд мөнхлөн хурдаг уламжлалтай бөгөөд нийт Монголын бурханы шашныг баригч лам хуврага нугууд сахил санваар ариун байж дээдийн ном 10 зүгтээ түгэн дэлгэрэхийн тухайтад хурдаг хурал юм.</span></div>
</div>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучны 14нд хурдаг уламжлалтай

16 НАЙДАН ХУРНА

<p>Бурхан багш Шравасти хэмээх хотын дэргэд хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгнээс шинийн арван тавныг дуустал РИД /Шид/ хувилгаан үзүүлсэн 15 өдрийн их ерөөл.</p>

Хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгнээс арван тавныг дуустал хурна.

САР ШИНИЙН ИХ ЕРӨӨЛ

<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Сандуйн Жүд хэмээх ном нь бурханы шашны аг тарнийн ном, судруудын хураангуй болсон чухал судар юм. Уг судрыг уншуулах нь гэнэтийн осол, золгүй явдлаас хамгаалж, хэмжээлшгүй их буян хураадаг гэж үздэг. Энэ номыг ертөнцөд хоёр нар гарсантай адилтгаж, ертөнцөд гэрэл гэгээ авчирсан гэж мэргэд магтсан түүхтэй.</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Эртний том хутагт, хувилгаад Сандуйн Жүдийг До Дүд болон Дорж Зодвын хамтаар биедээ үргэлж авч явдаг байсан нь уг судрын ач холбогдлыг илтгэдэг.</span></div>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучны 15нд хурдаг уламжлалтай

САНДУЙН ЖҮД ХУРНА

<div style="font-size: medium;">
<div>
<div>
<div>
<div>
<div style="color: #363636; font-size: 16px;">
<p>Монгол тулгатны анхны нандин шүтээн Эрдэнэ Зуу хийдээс жил бүр уламжлал болгон үйлддэг БАЯН НАМСРАЙ БУРХАНЫ ИХ ТАХИЛГА энэ жил хаврын эхэн сарын хуучны 16 ны өдөр буюу 2026.03.04-нд хурна.&nbsp;</p>
<p><span style="color: #000000; font-size: 15px;">НАМСРАЙ нь: 10 хангалын нэг бөгөөд монголоор &ldquo;Бисман тэнгэр&rdquo; гэдэг. Монголчууд түүнийг Очирваанийн хувилгаан дүр гэж үзэх агаад буян хишиг, эд мал арвижуулагч хэмээн тахиж шүтсээр ирсэн байна. Зүрхэн тарни нь: "Ум вээ суухаа, ум вээ шарваа наей суухаа&rdquo; болой. Намсрайн лагшингийн өнгө алтан шар, баруун мутартаа жанцан, зүүн мутартаа эрдэнээр бөөлжсөн хулгана барьж, хэвтээ арслан дээр дутуу завилан залрах бөгөөд эргэн тойрон 8 нөхдөөр хүрээлүүлэн оршино.</span></p>
<p>Намсрайн даллага: Эд хөрөнгө, өргөл буян арвитгах, хүмүүний хүсэл биелүүлэх, үгээгүй ядуугийн зовлонг гэтэлгэх&nbsp; өлзийтэй.</p>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Намсрайн сэржим: Намсрай бурханд сүү, архи зэргээр эд малын гарз гарах, хишиг доройтох, идээ унд, эдлэл хөрөнгө арвижуулах зорилгоор сэржим өргүүлнэ.</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Намсрайн бумба: Есөн хүслийн учирал зуны их далай, шинийн саран мэт арвижин дэлгэрэх хүслийг хангагч чандмань эрдэнийн сан бумбыг залж хадгалсан хийд орон, гэр байшинд бурханы шашин өнө удаан оршиж дээдсийн нас, өлмий батжиж, мэргэн, ариун, сайн гурван зохиол үйлс арван зүгт дэлгэрч, олон амьтаны үгүйрэл хоосролын зовлон арилж, өвчин зовлонгүй, нас буян, цог учирал, эрх сүр, хийморь золбоо, шашин төрийн үйл дээш дээш арвижин гурван ертөнцийн тэнгэр, лус хүмүүний идээ ундаа, эд таваар, төгс эдлэл бүхэн хурах бөгөөд энэ хойтын сайн чуулган аяндаа бүтнэ.</span></div>
<p></p>
<p>Иймд сүсэгтэн олон та бүхэн өргөнөөр саатна уу!!!</p>
<p></p>
<p></p>
</div>
</div>
<div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<section style="font-size: medium;">
<div>
<div>
<div style="color: #ffffff;">
<div></div>
</div>
</div>
</div>
</section>

Эрдэнэ Зуу хийдээс жил бүрийн хаврын эхэн сарын хуучны 16 ны өдөр хурдаг уламжлалтай

БАЯН НАМСРАЙ БУРХАНЫ ИХ ТАХИЛГА

<p><span style="color: #000000; font-size: 15px;">АЛТАН ГАНЖУУР, ОРОЙН ЕРӨӨЛ хурна.</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Хурлын ач тус:</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">&bull;Алтан Ганжуур&bull; Ганжуурын 108 боть судрыг бурханы шашны дээд тогтсон тааллуудад дурьдах утгийн судар буюу Бурхан багшийн аман зарлиг бүгдийг гадилж салхи оруулах хурал.</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">&bull;Оройн ерөөл&bull; Нас нөгчигсдийг сайн төрөлд төрүүлэх хойтын буянд зориулсан дэлгэр ерөөл хурж хэмжээлшгүй буяныг хурааж чойрын дагсал буюу ном хаялцах, маани татах, зориулахуй ерөөл зэрэг маш онцлог зан үйлүүдийг гүйцээдэг эрт цагаас өдгөөг хүртэл уламжлагдсан хурал.</span></p>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучдын 22нд хурдаг уламжлалтай

АЛТАН ГАНЖУУР, ОРОЙН ЕРӨӨЛ хурна.

<p><span style="color: #000000; font-size: 15px;">ГОМБОГҮР сахиусны тахилага хурал хурна.</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">ГОМБОГҮР сахиусны зүрхэн тарни</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">УМА ШРИ МАХА ГАЛА EЭ ХУМ ХУМ ПАД СУУХ АА</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Ач тус:</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">-Амь нас бат бөх байх</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">-Гэнэтийн аюулаас аврах</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">-Цаг бусын үхлийг буцаах</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">-Хэл ам муу хар хүчнээс хамгаалах</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">-Элдэв муу өвчин тахалаас хамгаалах</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;"></span></p>
<p><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Эрдэнэ зуу хийд бол Монголын анхны буддын шашны сүм хийд бөгөөд Автайсайн хааны сүсэг бишрэлээр 1586 онд байгуулагдсан түүхтэй.</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Хамаг амьтанд амгалан жаргалан дэлгэрэх болтугай</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Зовлон зүдгүүр бүхэн арилж, номын тус амьтан бүхэнд түгэх болтугай.</span></p>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучны 25нд хурдаг уламжлалтай

ГОМБОГҮР САХИУСНЫ ХУРАЛ

<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;">
<p><span style="color: #000000;">Монгол, Төвд уламжлалт шарын шашны ёсонд арван хангал буюу арван догшин бурхадыг нэн эрхэмлэн шүтдэг. Тийм ч учраас эдгээрийн хөрөг маш түгээмэл байх ба тахилганы судрууд ч элбэг олддог. Тэдгээр арван бурхадын эхэнд нь Ямандаг байдаг нь тэргүүн зэргийн ач холбогдолтойн илэрхийлэл болох юм. Арван хангал бурхадаас Ямандаг, Очирваань хоёр нь ядам бурхад бусад найм нь номын сахиус ангилалд багтдаг. Ядам бурхан шид бүтээлийн дээдийг өгч гэгээрэлд хүргэх бол номын сахиус түүнд хүрэх замд нь тохиолдох элдэв саад бэрхшээлийг нь арилгадаг. Жишээлбэл: Баян Намсрайн тахилга хийхэд, өмнө нь Ямандагийн тахилга заавал хийх ёс горимтой гэсэн үг. Эрхэм дээдийг эхэнд нь залж соёрхол тавиад, эцэст нь энэ ертөнцийн үйлс явдлыг өөрсдийн төлөө даатгадаг гэсэн утгаар үүнийг ойлгож болно.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Ямандаг бурхан нь: Хар хөх лагшинтай, есөн тэргүүнтэй, гучин дөрвөн мутартай, арван зургаан өлмийтэй, буруун талын найман өлмийгөө дотогшоо нугалсан, зүүн талын найман өлмийгөө гадагшаа жийсэн дүр байдлаар өмнөө дагина Доржролонмааг тэвэрч босоо дүртэйгээр наран дэвсгэрт бадамлянхуа дээр оршино.</span></p>
</div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Хурлын ач тус:</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">Арван Хангал Сахиус хурал нь бүх хамаг амьтдын сайн сайхны төлөө сахин хамгаалах хурал юм. Энэхүү хурлыг даган баясснаар:</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">- Өвчин зовлонгоос хамгаалах</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">- Буян хишиг дэлгэрүүлэх</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">- Хорлол саадаас сэргийлэх</span></div>
<div style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;"><span style="color: #000000;">- Нас буян арвижуулах</span></div>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучны тооллын 29нд хурдаг уламжлалтай

АРВАН ХАНГАЛ САХИУСНЫ хурал

<p><strong><span style="color: #000000; font-size: 15px;">ДАРЬ ЭХИЙН МАНДАЛ, ШИВА ХУРНА</span></strong><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><strong><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Хурлын ач тус</span></strong><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Ад дон, өвчин хижиг,</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Аюул осол, зовлон гунигаас</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Өөрөө ангижраад зогсохгүй</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Өрөөл бусдыг гэтэлгэж чадна.</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Хүү хүсэгч бээр хөвүүнтэй болно</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Эд хүсэгч бээр эд баялагийг олно</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Эдлэхийг хүссэн бүхнээ олох хийгээд</span><br style="color: #e2e5e9; font-size: 15px;" /><span style="color: #000000; font-size: 15px;">Элдэв тотгор бүгдийг даран үгүй болгоно.</span></p>

Эрдэнэ Зуу хийдэд сар бүрийн хуучны тооллын битүүнд хурдаг уламжлалтай.

Эрдэнэ Зуу Хийд Хурал
2026 оны 03 сарын хурал

Тухай

Туслах

Хэрэглэгч

Эрдэнэ Зуу Хийд Хурал2026 оны 03 сарын хурал

Эрдэнэ Зуу Хийд Хурал
2026 оны 03 сарын хурал